Ablus
Adi
Adler
Adonis
Adora
Afera
Agawa
Ahinsa
Aisha
Akcja
Aker
Akme
Alabama
Alaska
Albin
Aldor
Alex
Alexis
Alfa
Ali
Alibaba
Alojzy
Alpia
Aluzja
Amanda
Amarentine
Amarantine – album, który Enya wydała w 2005 roku. Znajduje się na nim 12 ścieżek w tym tytułowy "Amarantine".
Lista utworów [edytuj]
"Less Than a Pearl" – 3:44
"Amarantine" – 3:13
"It's in the Rain" – 4:08
"If I Could Be Where You Are" – 4:01
"The River Sings" – 2:49¹
"Long Long Journey" – 3:17
"Sumiregusa (Wild Violet)" – 4:42
"Someone Said Goodbye" – 4:02
"A Moment Lost" – 3:08
"Drifting" – 4:12
"Amid the Falling Snow" – 3:38
"Water Shows the Hidden Heart" – 4:39
W 2006 roku Enya wydała specjalną świąteczną edycję swojego albumu pt. Amarantine – Special Christmas Edition zawierającą dwie kolędy w jej wykonaniu oraz dwa utwory skomponowane przez nią samą, do których słowa napisała Roma Ryan.
"Adeste Fideles" (a.k.a. "Oh Come All Ye Faithful") (trad.)
"The Magic of the Night" (muzyka: Enya, słowa: Roma Ryan)
"We Wish You a Merry Christmas" (trad.)
"Christmas Secrets" (muzyka: Enya, słowa: Roma Ryan)
Amazonka
Amber
Ambrozja
Amica
Amigo
Amika
Amir
Amor
Amuk
Amulet
Anami
Anarchia
Angelo
Anioł
Antonio
Antygona
tragedia Sofoklesa z roku 442 p.n.e.. Nazywana jest tragedią władzy i klasyfikowana jako chronologicznie ostatnia z cyklu trzech tragedii tebańskich (Król Edyp, Edyp w Kolonie, Antygona) opartych na mitach o tebańskim rodzie Labdakidów.
Antygona - księżniczka w mitologii greckiej. Pochodziła z tebańskiego rodu Labdakidów. Była córką króla Teb, Edypa i Jokasty (jego żony i matki) oraz siostrą Ismeny, Polinika (Polinejkesa) i Eteokla (Eteoklesa).
Anubis
w mitologii egipskiej bóg zmarłych, prowadzący ich dusze na sąd bogów, na którym był jednym z sędziów. Opiekun zmarłych i miejsca ich spoczynku. Strażnik cmentarzy, patron mumifikacji i balsamowania. Wyobrażany był jako czarne zwierzę podobne do psa lub człowiek z głową psa lub szakala.
Był uważany za syna Neftydy, siostry Izydy. Jego ojcem był Ozyrys. Tuż po przyjściu na świat Anubisa matka ukryła go w bagnach delty Nilu, chcąc go ochronić przed swoim małżonkiem Setem. Malca znalazła bogini Izyda, która wychowała go. Kiedy Ozyrys opuścił Egipt, by szerzyć nauki po świecie, Anubis towarzyszył mu w jego podróżach. Później, gdy Ozyrys został zabity przez Seta, Anubis zajął się pochówkiem; zawinął ciało Ozyrysa w płótna, tworząc w ten sposób pierwszą mumię. Dlatego też uchodził za twórcę rytuałów pogrzebowych i miał tytuł "Pana Zwojów Mumii". Istnieją także teksty, które twierdzą, że Neftyda była bezpłodna, czyli nie mogła być matką Anubisa.
Apollo
w mitologii greckiej syn Zeusa i Leto. Urodził się na wyspie Delos. Był bliźniaczym bratem Artemidy. Uważany za boga piękna, światła, życia, śmierci, muzyki, wróżb, prawdy, prawa, porządku, patrona sztuki i poezji, przewodnika muz. Przebywał na Parnasie, skąd zsyłał natchnienie.
Aqua
Aragog
Aragog (ok. 1940 – 20 kwietnia 1997) – ślepa akromantula "wielkości młodego słonia", pierwszy sprowadzony przez Hagrida pająk, fałszywie posądzony o bycie potworem z Komnaty Tajemnic. Po tym jak uciekł i ukrył się w Zakazanym Lesie, Hagrid sprowadził dla niego żonę, Mosag. Akromantule rozmnożyły się tworząc dużą kolonię.
Aragog zabraniał swojemu stadu atakować Hagrida, ale gdy Harry razem z Ronem przyszli do ich gniazda, przedstawiając się jako przyjaciele Hagrida, nie miał oporów przed wydaniem ich na żer swojemu stadu. W 6. części przygód czarodzieja zdechł, zaś na jego pogrzeb zorganizowany przez Hagrida Harry zaprosił profesora Slughorna (który zgodził się, ponieważ jad akromantuli jest bardzo cenny). Gdy Slughorn upił się, Harry wymusił na nim ujawnienie wspomnienia, wypełniając misję powierzoną przez Dumbledore'a.
Aragorn
Aragorn to postać literacka ze stworzonego przez J. R. R. Tolkiena Śródziemia, jeden z głównych bohaterów powieści Tolkiena Władca Pierścieni. W filmowej trylogii Petera Jacksona, w rolę Aragorna wcielił się Viggo Mortensen.
Aramir
Aramis
Arana
Arczi
Arel
Ares
W mitologii greckiej bóg wojny, utożsamiany z rzymskim bogiem Marsem; syn Zeusa i Hery. W astronomii utożsamiany z Baranem. Jeden z dwunastu bogów olimpijskich. Wzbudzał powszechny strach, nawet wsród Olimpijczyków , jedynym, który się nie bał Aresa był Hades.
Argiel
Argo
Aria
Ariadna
Arizona
Arka
Arko
Armada
Arman
Armando
Arno
Arod
Aron
Aronia
Arqus
Aruba
Arun
Arwena
Arwena, Arwen Undómiel, półelfka, córka półelfa Elronda i Celebríany, wnuczka Galadrieli i Celeborna. Fikcyjna postać ze Śródziemia - literackiego świata stworzonego przez J.R.R. Tolkiena.
W filmie pt. Władca Pierścieni (w reżyserii Petera Jacksona) nakręconego na podstawie powieści Tolkiena, zagrała ją Liv Tyler.
Askar
Asterix
Asterix jest Gallem zamieszkującym maleńką wioskę, jedyną część Gallii nie okupowaną przez legiony rzymskie za czasów Juliusza Cezara. Asterixowi w jego przygodach często towarzyszą przyjaciele: Obelix ze swym psem Idefixem oraz druid Panoramix.
Ataman
Atej
Atena
W mitologii greckiej bogini mądrości, sztuki, wojny sprawiedliwej oraz opiekunka miast, m.in. Aten i Sparty. Istnieje kilka mitów o pochodzeniu Ateny, według najbardziej znanego była ona córką Zeusa i Metis. Urodziła się wyskakując z głowy ojca, w pełnej zbroi. W późnej hellenistycznej opowieści ukarała Arachne zamieniając ją w pająka, gdyż ta przechwalała się swoimi umiejętnościami tkackimi. Stoczyła spór z Posejdonem o opiekę nad Attyką, który wygrała. Podarowała miastu drzewo oliwne, które jest źródłem bogactwa Attyki.
Atenie zbudowano w Atenach świątynię Partenon, której ruiny zachowały się do dziś. W świątyni znajdował się posąg Ateny dłuta Fidiasza, równie kosztowny jak posąg Zeusa Olimpijskiego, wykonany ze złota i kości słoniowej, wysoki na dwanaście metrów. Bogini stała opierając lewą rękę na tarczy, spod której wychylał się wąż, a w prawej dłoni trzymała boginię zwycięstwa Nike. Na głowie miała ozdobny hełm, ubrana była w długą szatę opadającą do stóp.
Aton
Atum
Audi
Aveo
Avka
Awans
Awril
Axel
Azalia
rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae).
Babia
Baflo
Bahus
Bajka
Bakcyl
Balbina
Bard
Celtycki poeta i pieśniarz, spotykany od XI do XVII wieku na dworach Irlandii, Szkocji, Walii i Bretanii.
Bardowie najdłużej przetrwali w Irlandii i Szkocji. Utwory przez nich wykonywane miały przeważnie formę ballady, opiewały bohaterskie i tragiczne wydarzenia, nawiązując do francuskich trubadurów i truwerów. W krajach bałtyckich wykonywali najczęściej utwory miłosne i legendy.
Współcześnie, mianem "bard" określa się wybitnego artystę, wykonującego własne, literacko i muzycznie dopracowane utwory z towarzyszeniem instrumentu – zwykle gitary.
Baron
Bars
Baskilla
Bazyli
Bej
Belg
Bella
Beta
Betty
Bianka
Birma
Bizun
Błyskawica
Bohun
Bojar
Bona
Bona Sforza d'Aragona (ur. 2 lutego 1494 r. w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 r. w Bari) – od 1518 Królowa Polski i Wielka Księżna Litewska, Księżna Rusi, Prus i Mazowsza etc., Księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od roku 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta.
Borys
Brando
Branka
Brie
Brok
Bruno
Bryza
Brzoza
Burza
Burza
Calipso
Capri
Cemi
Coco
Cuma
czort
Dafne
Dagma
Daisy
Kaczka Daisy (ang. Daisy Duck) – postać fikcyjna z uniwersum Kaczora Donalda, będąca, podobnie jak Donald, antropomorficzną kaczką, stworzona przez Walta Disneya (wersja filmowa) i Carla Barksa (wersja komiksowa).
Dakota
Dalia
Danon
Darga
Darma
Dedal
Derka
Derma
Diana
Diego
Dina
Diora
Dolores
Dona
Dragon
z ang. smok
Draka
Driver
Drops
Droza
Duster
Dyzio
Edek
Efydra/Efedra
Egida
Wg mitologii greckiej, tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa (wg innej wersji, zrobiona ze skóry kozy Amaltei). Była ona atrybutem boga nieba i piorunów. Dała (jeszcze wtedy młodemu) Zeusowi zwycięstwo nad złym ojcem Kronosem, który wcześniej pożarł jego rodzeństwo.
We współczesnym języku funkcjonuje związek frazeologiczny "pod egidą", który oznacza pod opieką, przewodnictwem, auspicjami, patronatem, (przest.) osłoną, puklerzem.
Egon
Egra
Ekierka
Eklerka
Elana
Elfina
Elizja
Eman
Emetyna
Emoga
Emos
Enoda
Enya
Enya wł. Eithne Patricia Ní Bhraonáin, w upr. Enya Brennan (ur. 17 maja 1961 w Gweedore, Irlandia) instrumentalistka, kompozytorka i wokalistka irlandzka, grająca muzykę new age z elementami muzyki celtyckiej.
Enzo
Epona
Epona - jedno z najstarszych i najważniejszych bóstw celtyckich, jej imię powstało od celtyckiego słowa oznaczającego klacz. W sztuce, zazwyczaj, przedstawiana jako kobieta siedząca na koniu lub wiodącą dwa konie. Odziana bywa w długą szatę z rękawami i okrągłe nakrycie na głowie lub rodzaj zawoju. Czasami wyobrażano ją nago. Gdy występuje w postaci siedzącej trzyma, podobnie jak matrony, róg obfitości, owoce, dziecko u piersi lub dwoje dzieci u boku. Przedstawiana na koniu dzierży kwitnącą gałąź drzewa.
Epona należy do bóstw czczonych na całym obszarze osadnictwa celtyckiego. Najwięcej przedstawień tej bogini pochodzi z Galli, obszaru między Saoną a Loarą, zamieszkiwanego przez plemię Eduów. Zanim jej kult rozszeszył się na cały świat celtycki, była więc bóstwem plemiennym, lub jedną z lokalnych matron.
Mimo swego galijskiego pochodzenia wiele inskrypcji dedykowanych Eponie pochodzi z łaciny i (rzadziej) z greki i były one wykonywane nie tylko przez Celtów ale również przez Germanów, Rzymian i innych mieszkańców Cesarstwa Rzymskiego. Jej święto przypadało na 18 grudnia, zgodnie z danymi z wiejskiego kalendarza z Guidizzolo we Włoszech. Część uczonych nie wyklucza, że Epona była przewodniczką dusz, prowadzącą zmarłych do krainy umarłych.
Kult Epony rozpowszechnił się w Cesarstwie Rzymskim głównie wśród pomocniczej kawalerii alae, a zwłaszcza wśród Cesarskiej Straży Konnej czy equites singulares augustii rekrutowanych w Galli, Dolnej Germanii i Panonii. Ich liczne modlitwy do Epony i innych bóstw celtyckich, rzymskich i germańskich znaleziono na Lateranie w Rzymie (1994).
Gigantyczny kredowy koń wykuty na wzgórzu w Uffington w południowej Anglii wydaje się mieć z nią jakiś związek, ale data powstania określana na 1400 p.n.e. sprawia że jest mało prawdopodobne.
Eros
w mitologii greckiej bóg miłości i namiętności seksualnej. Grał na lutni podobnie jak Apollo.
Istnieją różne wersje co do jego pochodzenia: miał być on pierwszym z bogów, rówieśnikiem Gai, którego obecność musiała być konieczna do zrodzenia się pozostałych bogów, lub też synem Afrodyty i Aresa oraz Hermesa. Przedstawiany był jako uskrzydlony piękny młodzieniec z łukiem i strzałą, którą godzi w zakochanych, by ich ze sobą złączyć. W czasach późniejszych przedstawiany jako pulchne niemowlę z łukiem i strzałami. Jego odpowiednikiem w mitologii rzymskiej jest Amor lub Kupidyn.
Ester
Estera
Etiuda
Etiuda – krótki utwór mający zwykle na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp., choć w niektórych rodzajach sztuki (np. w muzyce) często etiudą nazywa się pełnowartościowe dzieło. Etiuda w muzyce jest utworem poprawiającym nasze walory techniczne, oraz jest ona dziełem popisowym.
Etna
czynny wulkan we Włoszech, na wschodnim wybrzeżu Sycylii. Jest to najwyższy i największy w Europie stożek wulkaniczny (145 km obwodu u podnóża). Wysokość 3340 m n.p.m. (wskutek wybuchów ulega zmianom).
Euita
Evita
Evita – amerykański film biograficzny z 1996 roku, będący ekranizacją musicalu Andrew Lloyd Webbera z 1977 roku. Film opowiada historię Evy (Evity) Perón, w której rolę wcieliła się Madonna.
Faber
Fago
Fakir
Falbala
Falbala – fikcyjna postać występująca w serii komiksów o przygodach Asteriksa. Piękna Galijka.
Kocha ją przyjaciel Asteriksa, Obeliks, lecz ona woli przystojnego wojownika Tragikomiksa. W komiksie Asteriks Legionista Tragikomiks zostaje uprowadzony i wcielony do rzymskiej armii. Obeliks przezwycięża swą zazdrość i wraz z Asteriksem rusza mu na ratunek. Pod koniec opowieści Falbala i Tragikomiks biorą ślub.
W aktorskiej adaptacji komiksu w rolę Falbali wcieliła się francuska modelka Laetitia Casta.
Faraon
Jedno z określeń władcy starożytnego Egiptu, używane przez Greków.
Farys
Faust
Fawor
Febus
Fela
Felix
Feniks
Feta
Figa
Figaro
Filip
Fiona
Królewna Fiona - fikcyjna postać z cyklu pełnometrażowych filmów animowanych Shrek.
Fiszer
Focus
Freja
Frodo
Bohater literacki, główny bohater powieści J. R. R. Tolkiena Władca Pierścieni. Hobbit z Shire. Urodził się 22 września 2968 roku Trzeciej Ery, a odszedł ze Śródziemia 29 września 3021 roku Trzeciej Ery.
Froza
Funia
Gafa
Gala
Galen
Gall
Gamma
Garbus
Gordon
Graal
Gringer
Grom
Gustaw
Hades
w mitologii greckiej oznacza zarówno państwo zmarłych, jak i boga-władcę tego podziemnego świata zmarłych.
Hades był bogiem świata podziemnego i umarłych; nazywany był także Plutonem i pod tym imieniem występował w mitologii rzymskiej (łac. Pluto). Imię to nadane mu zostało ze względu na niezmierzone bogactwa świata podziemnego. Nazywano go także Agesandros (Ἀγήσανδρος – "prowadzący ludzi"). Hades był jednym z 12 bogów olimpijskich, mimo że nie uczestniczył w biesiadach olimpijskich.
Hades był synem tytana Kronosa i Rei oraz bratem Zeusa, Posejdona, Demeter, Hestii i Hery. Uprowadził z ziemi Persefonę, córkę Demeter, która później została jego małżonką. Jego atrybutami były berło i klucze. Przy boku zawsze miał Cerbera – trójgłowego psa.
Harmider
Harpagon
Heban
Hektor
Helga
Hermes
Herod
Hiszpan
Homer
Horus
Horus – egipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej. Panujący faraon utożsamiał się z nim i przyjmował jego imię. Czczony pod postacią sokoła lub człowieka z głową sokoła zwieńczoną tarczą słoneczną oraz jako dziecko z palcem w ustach. Był synem Ozyrysa i Izydy lub Geba i Nut. Po śmierci Ozyrysa walczył (jako prawowity następca tronu) z Setem (bratem Ozyrysa) o tron faraona. Po kilku konkurencjach Rada Dwunastu Bogów przyznała władzę Horusowi.
Horus uosabiał cały Egipt. (Wraz z nim często przedstawiano Nechbet i Wadżet, które symbolizowały połączony Egipt Górny i Dolny oraz uosabiały Hathor.) Jego synami byli:
-Hapi
-Imset
-Duamutef
-Kebehsenuf
Hugo
Idea
Ikar
Inka
Irga
Iron
Irys
Ister
Jagoda
Jaśmin
Jaśmina
julia
Juna
Kair
Kali
Kalia
Kaprys
Karina
Karino
Karmen
Kaszmir
Kaśka
Klara
Kobra
Kofeina
Kokosanka
Kora
Kos
Kruszyna
Krym
Książę
Kuba
Lalka
Lana
Legolas
Fikcyjna postać ze stworzonej przez J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia, jeden z głównych bohaterów powieści Władca Pierścieni. Legolas to elf, który jako jeden z członków Drużyny Pierścienia stanął do walki z mrocznym Sauronem. Dzięki dalekosiężnemu wzrokowi, czułemu słuchowi oraz opanowanej przez niego sztuce łucznictwa stał się cennym towarzyszem wyprawy. W filmowej ekranizacji Władcy Pierścieni z początku XXI wieku Legolasa zagrał Orlando Bloom.
Leksus
lewada
Lider
Lord
Lotos
Luba
Lucek
Lucky
Lucyfer
Luksja
Luksus
Lulek
Lutek
Maestro
Magik
Magnum
Majka
Major
Malaga
Malena
Malina
Marcel
Marita
Marta
Mesio
Mgiełka
Midas
Midas jest bohaterem wielu legend, mitów i anegdot. W mitach przypisywano mu wyjątkową głupotę. Jedna z opowieści opisuje, jak poratował zabłąkanego Sylena z orszaku Dionizosa zmierzającego do Indii. W nagrodę Dionizos obiecał spełnić jedno życzenie króla. Władca poprosił, aby każda rzecz, której dotknie, zamieniała się w złoto. Szybko jednak Midas zorientował się, że grozi mu śmierć głodowa – chleb i wino również zamieniało się w złoto. Przerażony wybłagał od Dionizosa utratę daru, musiał tylko umyć głowę i dłonie w wodach rzeki Paktol, która od tej pory stała się złotonośna.
Midas według innego mitu był także sędzią w zawodach muzycznych między Apollem i Marsjaszem (lub Panem). Ponieważ uznał, iż to Marsjasz grał piękniej, bóg ukarał go oślimi uszami. Od tej pory nieszczęsny król zawsze nosił turban, aby uchronić się od ośmieszenia. O jego sekrecie wiedział jedynie nadworny fryzjer, ale Midas zabronił mu wyjawiać go pod karą śmierci. Sługa nie mógł jednak wytrzymać, chciał się komuś zwierzyć. Udał się więc nad morze, wykopał w piasku niewielki dół i krzyknął: "Król Midas ma ośle uszy!" Zasypał dół i odszedł uspokojony. Po pewnym czasie na miejscu dołu wyrosła kępa trzcin. Gdy powiał wiatr trzciny szemrały: "Król Midas ma ośle uszy!". Doprowadziło to do tego, że cały kraj dowiedział się wkrótce o wstydliwej tajemnicy władcy.
Mieszko
Mona
Morfeusz
W mitologii greckiej bóg marzeń sennych. Postać o wielkiej mądrości. Jego ojcem był Hypnos, bóg snu, stryjem Tanatos, bóg śmierci, posłaniec Hadesu, zaś braćmi – Ikelos (Fobetor) oraz Fantasos.
Morfeusz miał zdolność przybierania dowolnej postaci i ukazywania się w snach jako osoba ukochana.
Postać Morfeusza pojawia się w Metamorfozach Owidiusza.
Mucio
Mustang
Nala
Nana
Narcyz
Natka
Nel
bohaterka powieści Henryka Sienkiewicza - W Pustyni i w Puszczy.
Nemo
Neo
Neptun
Neron
Neron (Lucius Domitius Ahenobarbus, po adopcji przez Klaudiusza Tiberius Claudius Nero Caesar Drusus Germanicus, ur. 15 grudnia 37 w Ancjum, zm. 9 czerwca 68 w Rzymie) - cesarz rzymski w latach 54-68, syn Gnejusza Domicjusza Ahenobarbusa i Agrypiny Młodszej, późniejszej żony cesarza Klaudiusza.
Nestor
Nevil
Nina
Nomen
Nora
Nugat
Nuria
Nutka
Obłuda
Odeon
Odys
Odyseusz
Bohater Odysei Homera. Legendarny król Itaki, syn herosa Laertesa i jego małżonki Antyklei. Według mitu był najprzebieglejszym z królów biorących udział w Wojnie Trojańskiej, autorem podstępu, dzięki któremu Grecy wygrali wojnę – konia trojańskiego. W podróży powrotnej do Itaki przeżył wiele przygód. Tułał się przez 10 lat po morzach i oceanach, zanim wrócił do swej żony Penelopy. Obok Heraklesa i Tezeusza jest najbardziej znanym bohaterem greckich mitów i legend. Synem Odyseusza był Telemach.
Oktawa
Interwał prosty zawarty między ośmioma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje oktawa czysta. Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar.
Oliwia
Oliwia
Omar
Orfeusz
W mitologii greckiej to syn boga Apollina i muzy Kaliope. Pochodził z Tracji. Wymienia się go niekiedy jako władcę jednego z ludów tej górzystej krainy. Uważany za największego śpiewaka, muzyka i poetę greckiego. Wtórował on swej pieśni grą na lirze lub kitarze, którą ulepszył, powiększając liczbę jej strun z siedmiu do dziewięciu.
Mity wspominają o cudownym oddziaływaniu śpiewu Orfeusza. Jego muzyka oddziaływała nie tylko na ludzi: mogła ona uśmierzać huczące fale morza i sprawiała, że ku śpiewakowi pochylały się drzewa, a dzikie bestie szły za nim łagodne jak baranki.
Orfeusz jest również uważany za twórcę orfizmu, mistycznego nurtu religijnego, którego głównym elementem była wiara w wędrówkę dusz, czyli metempsychozę.
Orinoko
rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli, a także na krótkim odcinku rzeka graniczna z Kolumbią.
Długość: 2160 km, żeglowna na długości 1500 km
Powierzchnia dorzecza: 960 tys. km²
Wypływa z gór południowej Wenezueli (Sierra Parima) i zatacza wielkie półkole wokół Wyżyny Gujańskiej, uchodząc deltą do Atlantyku naprzeciw Trynidadu. Środkowa część wylewa w porze deszczowej tworząc jedne z największych bagien na świecie i zróżnicowanych ekoregionów na Ziemi - Llanos. W porze deszczowej Orinoko przelewa się poprzez rzeki Casiquiare i Rio Negro do Amazonki.
Ważniejsze dopływy:
lewobrzeżne
Guaviare
Meta
Apure
prawobrzeżne
Ventuari
Caura
Caroni
Wyżynne tereny są obfite w tepui. Z jednego z nich spada najwyższy wodospad na świecie Salto del Angel.
O rzece Orinoko śpiewała w swojej piosence Enya o tytule Orinoco Flow, który pozwolił zadebiutować artystce w muzyce. Umieściła go na swoim pierwszym solowym albumie zatytułowanym Watermark.
Orion
1.) W mitologii greckiej piękny, dzielny myśliwy beocki o wielkiej sile, olbrzym o niezwykłej urodzie, syn Posejdona i Euriale (jedna z trzech sióstr Gorgon) lub Hyrieusa z Boecji, mąż Siole strąconej do Tartaru przez Herę. Został oślepiony przez króla Ojnopiona (Oenopiona) za to, że chciał poślubić (lub wg innej wersji - znieważyć) jego córkę Merope. Wzrok odzyskał dzięki promieniom słonecznym. Zakochana w Orionie bogini Eos przeniosła go na Delos, gdzie zginął od ukąszenia wielkiego Skorpiona nasłanego przez boginię łowów Artemidę za próbę jej zgwałcenia (wg innej wersji obraził boginię i zginął od jej strzał). Prześladował śliczne nimfy Plejady (zwiastunki dobrej pogody) i Hiady (zwiastujące złą pogodę) tak długo, aż uprosiły Zeusa, by je przemienił w jakieś zwierzęta. Zeus uczynił zadość ich prośbie i zamienił je w gołębie, a później w skupisko gwiazd na niebie, zwane dziś Plejadami. Wszystkie te siostrzane gwiazdy leżą w obszarze gwiazdozbioru Byka.
Orion wprawdzie zmarł, ale przeniesiony przez bogów między gwiazdy Orion wraz z psem Syriuszem i ze Skorpionem, atakującym jego piętę.
W sztuce przedstawiany jest jako myśliwy z tarczą w jednej ręce, maczugą w drugiej i mieczem przy pasie. Na nieboskłonie broni się przed szarżującym Bykiem. Mit o Orionie inspirował przez wieki artystów; stał się tematem utworów poetyckich, muzycznych (opery — m.in. P.F. Cavallego) i dzieł plastycznych.
---
2.) Konstelacja położona w obszarze równika niebieskiego, w szerokości geograficznej Polski widoczna od października do marca. Jest jednym z najbardziej charakterystycznych gwiazdozbiorów nieba zimowego, łatwym do odnalezienia i zidentyfikowania. Zawiera wiele ciekawych obiektów.
Trzy ułożone w jednej linii jasne gwiazdy, tzw. Pas Oriona wskazują Syriusza na południowym wschodzie i Aldebarana na północnym zachodzie. Są to δ (Mintaka); ε (Alnilam); i ζ Ori (Alnitak).
Najjaśniejszą gwiazdą jest Rigel (β Orionis, 0,12 wielkości gwiazdowych), druga co do jasności to Betelgeuse (α Orionis, jasność zmienna od 0,4 do 1,3 wielkości gwiazdowych), Bellatrix (γ Orionis, jasność 1,64 wielkości gwiazdowych). Oprócz jasnych gwiazd Orion zawiera również bardzo jasne mgławice, w tym widoczną gołym okiem Wielką Mgławicę Oriona (numery w katalogu Messiera M42 i M43). Znajduje się ona wokół gwiazd θ, ι i 42 Ori. Tuż pod pasem Oriona znajduje się mgławica Koński Łeb (IC 434). Mgławice te wraz z jeszcze innymi tworzą Obłok Molekularny w Orionie.
Orka
Orlando
Oskar
Pacek
Panda
Pandora
W mitologii greckiej to pierwsza kobieta na Ziemi, którą Zeus zesłał jako karę dla ludzi za to, że Prometeusz wykradł bogom ogień z Olimpu. Matka Pyrry.
Na rozkaz Zeusa Hefajstos ulepił z gliny pierwszą kobietę, którą charyty i hory pięknie przyodziały. Atena nauczyła ją prac domowych, Afrodyta obdarowała urodą, a Hermes podzielił się z nią swoimi cechami charakteru: kłamstwem, fałszem i pochlebstwem, i zaprowadził do Epimeteusza, który pojął ją za żonę wbrew ostrzeżeniom swojego brata, Prometeusza.
W posagu Pandora otrzymała szczelnie zamkniętą glinianą beczkę, którą Epimeteusz i Pandora z ciekawości otworzyli. Znajdowały się w niej wszelkie nieszczęścia, które rozeszły się na cały świat. Na dnie puszki była jednak, zgodnie z wolą Zeusa, nadzieja. Według innej wersji mitu to Pandora ją otworzyła z ciekawości, gdy Epimeteusza nie było w domu; nieszczęścia uleciały, nadzieja zaś została uwięziona, gdyż Pandora zatrzasnęła wieko.
Trzecia wersja podaje, iż puszka (dar dla Epimeteusza od Zeusa) zawierała wszelkiego rodzaju dobro; Pandora, niebacznie otwarłszy wieko, pozwoliła by zawartość - uleciawszy - powróciła do siedziby bogów; ludziom pozostała tylko nadzieja.
Puszka Pandory to symbol nieszczęść, czegoś, co wywołuje mnóstwo nieprzewidzianych trudności, źródło niekończących się smutków i kłopotów.
Motyw Pandory został wykorzystany w malarstwie m. in. przez: P. P. Rubensa, D. G. Rossetti, Petera von Corneliusa, Julesa J. Lefebvre'a i innych; w literaturze m. in. przez:Ch. M. Wielanda, H. W. Longfellowa, J. W. von Goethego - Pandoras Wiederkunft.
Paola
Parys
Według greckiej mitologii był synem króla Troi Priama, bratem Hektora, Deifoba i Kasandry, ukochanym królowej Sparty Heleny.
Na kilka dni przed urodzeniem chłopca, jego matka, Hekabe miała sen, że wyda na świat pochodnię, od której spłonie miasto. Wróżbici przepowiedzieli, że Parys będzie przyczyną upadku Troi. Został więc oddany pasterzowi Angelosowi, aby ten porzucił chłopca w górach. Angelos jednak nadał chłopcu imię Parys i wychował razem ze swoimi dziećmi. Gdy Parys dorósł, Priam i Hekabe, nie wiedząc nic o królewskim pochodzeniu młodzieńca, przyjęli go do swego domu i ożenili z Ojnone. Poznał go dopiero brat Deifobos.
Z polecenia Zeusa Parys rozstrzygnął spór między Herą, Afrodytą i Ateną powstały na weselu Tetydy o to, która z nich jest najpiękniejsza. W zamian za obietnicę pomocy w zdobyciu najpiękniejszej kobiety na ziemi, Parys przyznał złote jabłko Afrodycie. Zgodnie z wcześniejszą obietnicą bogini pomogła mu w uprowadzeniu Heleny, żony Menelaosa. Porwanie królowej Sparty stało się bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny trojańskiej.
W trakcie oblężenia Troi mieszkańcy miasta obwiniali Parysa o sprowadzenie nieszczęścia oraz oskarżali o tchórzostwo i brak męstwa. Jednak to właśnie Parys, z pomocą Apollina, zabił, siejącego postrach wśród Trojan, Achillesa. Zatruta strzała wypuszczona z łuku Parysa ugodziła herosa w piętę powodując jego śmierć.
Raniony przez Filokteta udał się w góry Ida, do swojej żony, Ojnone, gdyż tylko ona, według przepowiedni, mogła uleczyć Parysa. Urażona zdradą odmówiła jednak pomocy. Parys powrócił do Troi i wkrótce potem zmarł. Jednak po niedługim czasie Ojnone miała wyrzuty sumienia i powróciła do Parysa, nie zastawszy go przy życiu popełniła samobójstwo z rozpaczy. Helena wyszła za mąż za Deifobosa, a po upadku Troi - wróciła do Menelaosa.
Pedro
Persefona
W mitologii greckiej małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych. Była córką Demeter i Zeusa.
Za zgodą ojca została porwana przez Hadesa, gdy wraz z towarzyszkami bawiła się na łące. Kiedy próbowała zerwać piękny kwiat, ziemia rozwarła się i pojawił się Hades w złotym rydwanie, uprowadzając ją do swego królestwa. Zrozpaczona Demeter przez dziewięć dni i nocy poszukiwała córki, aż w końcu poruszony jej cierpieniem Helios wyznał bogini prawdę. Rozzłoszczona Demeter opuściła Olimp i zabrała ziemi płodność. Zaniepokojony losem głodujących ludzi Zeus zgodził się zwrócić Demeter córkę, pod warunkiem że podczas pobytu w podziemiach nic nie spożyła. Świadom podstępu Hades poczęstował Persefonę przed odejściem owocem granatu. Ostatecznie Zeus zadecydował, że Persefona dziewięć miesięcy będzie spędzała z matką, zaś trzy z mężem. Gdy Persefona powracała do matki nastawała wiosna, gdy wracała pod ziemię rozpoczynał się okres zimy. Jako pierwszy mit o porwaniu Persefony przytoczył Hezjod.
Persefona zakochała się w młodym Adonisie i nie chciała zwrócić go Afrodycie. Ostatecznie wyrokiem Zeusa Adonis spędzał wraz z Persefoną trzecią część roku.
Kult Persefony i Demeter był podstawą misteriów eleuzyjskich, w Atenach obchodzono na jej cześć misteria w okresie Antesteriów. Świątynie Persefony znajdowały się w Koryncie, Megarze, Sparcie, Lokroj i w południowej Italii. Przedstawiana była jako groźna, zasiadająca u boku męża władczyni podziemii, z pochodnią lub makiem w ręku.
Kult Persefony rozbudowali orficy. Bezdzietnemu w klasycznej wersji mitu związkowi Hadesa i Persefony przypisano jako córki Erynie, zaś sama Persefona ze związku z Zeusem miała urodzić Zagreusa.
W mitologii rzymskiej Persefonę utożsamiono z Prozerpiną.
Perseusz
1. Heros w mitologii greckiej, syn księżniczki Danae i Zeusa, mąż Andromedy, pogromca Meduzy. Bogowie po śmierci przemienili go w gwiazdozbiór Perseusza.
Urodził się w Argolidzie. Panujący tam jego dziadek Akrizjos, dowiedział się z przepowiedni, że zabije go jego przyszły wnuk, wobec tego uwięził on córkę, aby nie mogła począć dziecka. Gdy Zeus spadł na Danae złotym deszczem, ojciec dziewczyny zamknął córkę wraz z wnukiem w skrzyni i wrzucił do morza.
Skrzynia została wyrzucona na brzeg wyspy Serifos, gdzie Danae zaopiekował się Diktys, brat władcy tej ziemi - króla Polidektesa. Na wyspie tej dorastał młody heros. Z czasem Polidektes zakochał się w Danae, ale bez wzajemności, a przeszkodę w swych związkach z Danae widział właśnie w Perseuszu. Aby pozbyć się kłopotliwego podrostka, Polidektes namówił go do pozornie skazanej na klęskę wyprawy po głowę Meduzy.
Chłopiec cieszył się jednak przychylnością Ateny i Hermesa. Pod ich opieką dotarł do Graj, gdzie otrzymał rady jak pokonać Gorgonę. Otrzymał również podarki: nimfy dały mu skrzydlate sandały, Hades torbę i hełm czyniące go niewidzialnym, a Hermes stalowy sierp. Patrząc na Meduzę przez odbicie w wypolerowanej tarczy (bezpośrednie spojrzenie w jej oblicze groziło śmiercią) zdołał ściąć jej głowę i schować ją do torby. Hełm zaś uczynił go niewidzialnym i wraz ze skrzydlatymi sandałami umożliwił mu ucieczkę przed ścigającymi go siostrami Meduzy. W drodze powrotnej, przelatując nad Etiopią, uratował przy użyciu głowy Meduzy (która zachowała moc zmieniania innych w kamień) Andromedę, którą następnie poślubił.
Po powrocie na wyspę głowę potwora Perseusz pokazał Polidektesowi i jego dworowi, którzy też skamienieli. Z wdzięczności za opiekę, głowę Gorgony podarował Atenie, która od tej chwili nosiła ją na pożyczonej od Zeusa tarczy - egidzie, zaś hełm i skrzydlate sandały dał Hermesowi. Następnie wraz z Andromedą i matką powrócił do Argos na dwór dziadka. Tam, zgodnie z przepowiednią, zabił Akrizjosa w czasie igrzysk w Pelasgiotis, trafiając go przypadkiem dyskiem. Nie chcąc rządzić w Argos, zamienił je na Tiryns i Mykeny.
Perseusz jest ojcem Alkajosa i pradziadem Heraklesa, przypisywano mu też wzniesienie mykeńskich fortyfikacji.
----
2. Perseusz (II wiek p.n.e.), król macedoński w latach 179-169 p.n.e., syn Filipa V. Umacniał pozycję Macedonii i starał się pozyskać sprzymierzeńców, czym wzbudził niepokój Rzymu, który wypowiedział mu wojnę. Mimo początkowych sukcesów Perseusz poniósł pod Pydną w 169 p.n.e. klęskę i musiał uciekać z Macedonii. Schronił się w świątyni na Samotrace by w końcu zdać się na łaskę Rzymian. Został poprowadzony w we wspaniałym triumfie jaki odprawił jego zwycięzca spod Pydny, konsul Lucjusz Emiliusz Paulus Macedoński.
----
3. Perseusz (łac. Perseus, dop. Persei, skrót Per) – gwiazdozbiór nieba północnego, najlepiej widoczny w szerokości geograficznej Polski podczas okresu jesiennego. Jest to jeden z 48 gwiazdozbiorów opisanych przez Ptolemeusza i jednocześnie jedną z 88 oficjalnych, współczesnych konstelacji.
Nazwa gwiazdozbioru pochodzi od Perseusza, bohatera z mitów greckich. Gwiazdozbiory mitologicznie z nim powiązane to również Andromeda, Kasjopeja oraz Cefeusz.
Swoim kształtem gwiazdozbiór przypomina grecką literę Pi – π. Przebiega przez niego pas Drogi Mlecznej. Gołym okiem można dostrzec ok. 90 gwiazd, w tym najjaśniejsze: Mirfak (α Persei, także znany jako Algenib) oraz Algol (β Persei).
W obrębie tego gwiazdozbioru leży radiant jedego z najaktywniejszych rojów meteorów – Perseidów – zwanych Łzami Świętego Wawrzyńca, gdyż jego występowanie jest najsilniejsze właśnie w okolicach dnia tego świętego, (10 sierpnia). Faktyczny szczyt roju ma miejsce 12 sierpnia, a częstotliwość obserwowanych zjawisk może dochodzić do ok. 90 w ciągu godziny.
Picia
Pielgrzym
Pinia
Pinka
Pipi
Pitagor
Platon
Grecki filozof. Był twórcą systemu filozoficznego zwanego obecnie idealizmem platońskim.
Zaciekle zwalczany przez jednych, broniony przez innych, system Platona w ten czy inny sposób obecny jest stale w europejskiej tradycji filozoficznej.
Pluton
W mitologii greckiej uosobienie płodności ziemi, bóstwo pierwotnie utożsamiane z Plutosem. Później jeden z przydomków Hadesa.
W mitologii rzymskiej groźny bóg świata podziemnego, identyfikowany z Dis Paterem. Składano mu ofiary ze zwierząt o ciemnej sierści, czarnych jagniąt lub świń.
Pomona
Pomona – w mitologii rzymskiej bogini sadów, ogrodów i drzew owocowych.
Według Metamorfoz Owidiusza odrzuciła zaloty satyrów Sylena i Priapa i została żoną etruskiego boga Wertumnusa, który w przebraniu starej kobiety skłonił ją do małżeństwa. Kapłanem jej kultu w Rzymie był flamen Pomonalis. W sztuce przedstawiana z rogiem obfitości.
Portos
Posejdon
W mitologii greckiej władca mórz i oceanów, syn Kronosa i Rei, starszy brat Zeusa, Hadesa, Hery, Demeter i Hestii, mąż Amfitryty. Przedstawiany z trójzębem, (który był jego atrybutem) na rydwanie ciągniętym przez trytony, w towarzystwie nereid.
Jest jednym z 12 bogów olimpijskich. Opiekun żeglarzy i rybaków. Odpowiedzialny również za trzęsienia ziemi. Poświęcone mu zwierzęta to delfin i wół, a jego świętym drzewem jest sosna.
Jego rzymskim odpowiednikiem jest Neptun.
Prince
Prius
Promyk
Ptyś
Puchatek
Pyza
Raban
Radana
Rambo
Ramon
Ramzes
Raptus
Raster
Replay
Robin
Rock
Roderyk
Rodon
Rodos
Rodzynka
Rogacz
Rokosz
Roland
Roma
Romeo
Romer
Roni
Ronin
Rotunda
Rozalia
Rupert
Sandro
Sara
Sasanka
Saturn
Szósta planeta Układu Słonecznego pod względem oddalenia od Słońca. Jest to gazowy olbrzym, drugi pod względem masy i wielkości po Jowiszu, a przy tym paradoksalnie o najmniejszej gęstości ze wszystkich planet całego Układu Słonecznego. Saturn znany był już w świecie starożytnym. Charakterystyczną jego cechą są pierścienie składające się głównie z lodu i (w mniejszej ilości) z odłamków skalnych. Obecnie znamy 61 naturalnych satelitów Saturna (3 niepotwierdzone ostatecznie). Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga – Saturna.
Scarlet
Selena
Solar
Sonia
Tabun
Tajfun
Tajga
Tamir
Tapir
Tara
Tarpan
Tarzan
Tatar
Temida
Tenor
Teo
Teodor
Terek
Tęcza
Thriller
Tina
Tola
Tolek
Tonga
Tosia
Trufla
Truskawka
Trzykrotka
Tudor
Tulejka
Turyn
Tutsi
Twister
Tworek
Tycjan
Tyfus
Tytan
Ursus
Urwis
Walerian
Waleriana
Walet
Walor
Warta
Wasal
Weber
Wela
Werbel
Wezyr
Whisky
Wicher
Wichura
Wiking
Wiktoria
Winnetou
Wrzos
Yoda
Zabajka
Zaszka
Zefir
Zeus
Najwyższy z bogów w mitologii greckiej. Syn Kronosa i Rei. Grecki bóg Nieba i Ziemi. Bóg pogody; władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem.Władca wszystkich bogów i ludzi. Strzegł prawa i porządku na świecie, bezlitośnie karząc przestępców, a zwłaszcza morderców, krzywoprzysięzców i zdrajców. Jego atrybutami były złote pioruny, orzeł i tarcza zwana egidą. Wychowała go nimfa Amalteja o koziej postaci.
